Ekomjedisi Durrës

Organizate jo fitimprurëse


Leave a comment

Legjislacioni i pesticideve ne bote dhe ne Kosove.

Berat R. Gërguri

Aktualisht, për shkak të efekteve të mundshme toksike të pesticideve në shëndetin e njeriut dhe në mjedis, ekzistojnë rregulla strikte për regjistrimin dhe përdorimin e tyre në të gjithë botën, veçanërisht në vendet e zhvilluara.

Ekziston komuniteti dhe legjislacionet kombëtare të lidhura me substancat aktive dhe përdorimin e produkteve që përbehen nga këto substanca. Nga ana tjetër, ekzistojnë norma ndërkombëtare dhe legjislacione për mbetjet e pesticideve nga vendet e treta, si dhe nga organizata të ndryshme të tilla si Organizata për Zhvillim dhe Bashkëpunim Ekonomik (OECD/OCDE), Organizata Botërore për Ushqim dhe Bujqësi (FAO) dhe Organizata Botërore e Shëndetësisë (WHO).

Këto rregullore juridike dhe norma përfaqësojnë, në shumicën e rasteve, standardet e ndryshme, dhe kështu mund të kanë implikime për tregti, shëndet dhe mjedisin e konsumatorëve.

Përkundër krizës së fundit të pesticideve në ushqime, të tilla si ato që përfshijnë dioksinë, si dhe gjetjen e azotit (një substancë aktive e ndaluar në vitin 1980 për shkak të natyrës së tij kancerogjene) në drithëra dhe mish, apo raste tjera, janë në njërën nga momentet më të sigurta në historinë e ushqimit ne Evropë. Siguria ushqimore dhe mjedisi i pastër janë dy nga shqetësimet kryesore në jetën tonë.

I gjithë procesi rregullator për të arritur autorizimet e produkteve për mbrojtjen e bimëve në kuadër të Bashkimit Evropianë (BE / EU) ka një strukturë të komplikuar dhe prandaj është e vështirë për t’u kuptuar.

BE ka përcaktuar norma rigoroze mbi sigurinë ushqimore, veterinare dhe mbrojtjen e bimëve.

Një kimikate organik ose inorganik i propozuar për tu përdorur si pesticid testohet mbi efektet në organizmat e gjallë në laboratorët e kontrollit, të cilët duhen të jenë të akredituar në përputhje standardet e Organizatës Ndërkombëtare për Standardizim (ISO).

Rregullorja më e rëndësishme e BE-së është KE nr. 1107/2009, ku të gjithë artikujt e përgjithshme duke përfshirë punën ndërmjet BE-së dhe shteteve anëtare është përshkruar, por edhe kërkesat e të dhënave dhe kriteret themelore për vlerësimin e rrezikut dhe menaxhimin e rrezikut. Kohët e fundit një ndarje të qartë të vlerësimit të rrezikut dhe menaxhimit të gjendet edhe në organet e ndryshme u themelua në nivelin e BE-së.

Me qëllim që mbrojnë popullsinë e tyre dhe për të lehtësuar tregtinë, administratat e vendeve të ndryshme kontrollojnë, monitorojnë, dhe të zbatojnë “mirë” përdorimin e produkteve për mbrojtjen e bimëve.

Për këtë qëllim, një prej sistemeve në vend është vendosja e MRL-së në të cilën çdo pesticid / produkt kombinim është caktuar një vlerë të caktuar ligjor, shprehur në mg të gjetur nga mbetjet e pesticideve për kg e mallrave. Nga viti 1993 BE-ja ka zbatuar një program për vendosjen e MRL-së.

Agjencia për Mbrojtjen e Mjedisit në SHBA (EPA) kërkon të bëhet punë më e madhe për të verifikuar sigurinë e përgjithshme të pesticidit, që përfshin rreziqet potenciale për përdoruesin, për bimën, për mjedisin dhe për konsumatorin.

Duhet pasur parasysh se çdo produkt duhet të përmbajë etiketën si dhe udhëzuesin në gjuhen amtare të vendit ku shitet, ku duhet të jenë të shënuara informacionet përkitazi me mënyrën e përdorimit, dozën që duhet përdorur, karenca, rreziku për grupet jo-target, problemet mjedisore si dhe kushtet e vendosjes dhe ruajtjes së pesticidit në depo.

Ka sisteme ose skema të ndryshme për vendosjen MRL-së. Secili prej tyre ka rregullat e veta të funksionimit, por për të gjithë ato, prioritet është posedimi i MRL-së, e cila është e nevojshme të vlerësuar substancën aktive për sigurinë e konsumatorëve, mjedisit, dhe atyre që merren me këto materie.

Pastaj, substancat aktive mund të shënohet (regjistrohet) dhe pastaj të përdoren në të lashtat, dhe mbetjet ligjore mund të priten. BE, SHBA, Kanada, Australia dhe Japonia kanë sistemet e tyre kombëtare, të cilat janë të pranuara kryesisht nga vendet e tjera eksportuese të tyre.

Tolerance e mbetjeve të pesticideve vendoset nga EPA e cila autorizohet nga Akti Federal për Ushqim, Barna dhe Kozmetik (FFDCA) për SHBA dhe në nivel ndërkombëtar është sistemi  Codex Alimentarius, i cili është themeluar nga FAO dhe WHO në vitin 1963 dhe e cila zhvillon, harmonizon standardet ndërkombëtare të ushqimit, udhëzimet dhe kodet e praktikës për të mbrojtur shëndetin e konsumatorëve dhe për të siguruar praktikat e ndershme në tregtinë ushqimore. Prodhuesi i një pesticidi duhet t’i japë EPA-së evidenca që tregojnë se nivelet e mbetjeve janë të sigurta. Të gjitha metodat e përdorura nga prodhuesi për të vlerësuar mbetjet duhet të verifikohen nga laboratorët e shtetit para se nivelet e tolerancës të certifikohen zyrtarisht.

Përderisa në SHBA, tolerancat e pesticideve në ushqime përcaktohen nga Administrata e Barnave dhe Ushqimit (FDA), në nivel BE-së, Autoriteti Evropian i Sigurisë Ushqimore (EFSA)  organizon procesin e vlerësimit të rrezikut në lidhje të ngushtë me ekspertë nga vendet anëtare dhe nga një komitet i pavarur shkencëtarësh kryesisht nga akademia.

Bazuar në rezultatet e këtij vlerësimi të rrezikut, Komisioni Evropian së bashku me përfaqësuesit nga shtetet anëtare të diskutojnë problemet e substancave aktive në takimet zyrtare të menaxhimit dhe ata përfundimisht janë përgjegjës për të vendosur mbi përfshirjen e materieve aktive në  rregulloren KE nr. 1107/2009 menaxhimi i rrezikut.

Një tjetër pikë për tu marrë në konsideratë është analiza e mbetjeve të pesticideve, ku sot ekzistojnë metoda të ndryshme të analizave për këto substanca.

Standardizimi i metodave të marrjes së mostrave dhe analizimit është e nevojshme si një parim themelor i praktikës së mirë laboratorike.

Administrata e BE-së ka vendos rrjetin për të zbuluar, informuar dhe vepruar me shpejtësi në rast të ndonjë rreziku papranueshme për konsumatorët, e cila njihet si Sistem i Alarmit të Shpejtë për Ushqim dhe Furnizim (RASFF).

Me qëllim të rregullimit të prodhimit, importit, eksportit, shpërndarjes, shitjes dhe përdorimit të pesticideve në Kosovë, në vitin 2003 u  miratua ligji nr. 2003/20 për pesticidet duke u bazuar në rregulloren e UNMIK-ut nr. 2001/9 të datës 15 maj 2001 për Kornizën Kushtetuese për Vetëqeverisje të Përkohshme në Kosovë, nenit 9.1.26 (a) dhe 5.1 (n).

Ligj i cili përbëhet nga 22 nene, të cilat në vete ngërthejnë të dhëna lidhur me regjistrimin e pesticideve, kërkesat për licencë, licenca për importin dhe eksportin e pesticideve, licenca për prodhimin e pesticideve, barnatoret bujqësore, lëshimin në qarkullim të pesticideve, pesticidet e ndaluara dhe ato rreptësisht të kufizuara, etj.

Në Kosovë janë të regjistruara më shumë se 244 produkte për mbrojtjen e bimëve në Departamentin e Prodhimtarisë dhe Mbrojtjes së Bimëve në kuadër të Ministrisë së Bujqësisë, Pylltarisë dhe Zhvillimit Rural. Të cilat produkte janë të harmonizuara sipas legjislacionit të Bashkimit Evropian.


Leave a comment

09.10.2015

Takimi i zhvilluar sot me përfaqësues të shoqërisë civile në kuadër të mbylljes të programit SENiOR-A. Në aktivitet morën pjesë rreth 50 organizata të shoqërisë civile që janë aktive në fushën e mjedisit. Sot u prezantua edhe dokumentari “Pa fat gjatë”, nga REC Shqipëri.

12079727_979690888720576_4532667658683046411_n 12106861_792677094174231_6287746630098821168_n


Leave a comment

5 Qershor 2015, Dita Boterore te Mjedisit

Gjelbërimi i zgjedhjeve dhe politika e gjelbër në zgjedhjet që po afrojnë. Takim i rrjetit me kandidatin e PS-se per Durresin, z. Vangjush Dako. Voto gjelber

Aktivitete mjedisore nga rrjeti “ECIM” në Ditën Botërore të Mjedisit
Alisa Peçi, Qendra “Grupimi Ekolëvizja”

Në ditën e shënuar të mjedisit (5 Qershor), rrjeti mjedisor ECIM morri pjesë si dhe organizoi një sërë aktivitetesh. Fillimisht rrjeti ECIM organizoi një takim, mbështetur dhe nga shoqata lokale antare e rrjetit, Ekomjedisi në Durrës, mbi problematikat mjedisore që shqetësojnë qytetarët e Durrësit, për t’u parë me përparësi nga kandidatët për kryetar bashkie të këtij qyteti dhe reflektuar në programet e tyre. “Problematikat mjedisore që kanë qytetarët duhen dëgjuar dhe reflektuar në program, pasi ata janë votues” – u shpreh në takim drejtuesi i Ekolevizjes dhe rrjetit ECIM, z. Xhemal Mato.
Në takim morrën pjesë përfaqësues të bashkisë dhe prefekturës së Durrësit, ekspertë mjedisi, shoqata mjedisore dhe studentë të inxhinierisë së mjedisit. Takimi u hap me prezantimin e rezultateve dhe produkteve të projektit “Ekosistemi i komunikim-informimit mjedisor”, realizuar në kuadër të Programit SENiOR-A, me mbështetjen e Qendrës Rajonale të Mjedisit (REC) Shqipëri.
Z. Mato evidentoi problematikën mjedisore më shqetësuese që rezultoi nga anketimi në Tiranë, e cila ishte ndotja e ajrit. “Ndotja e ajrit ndikon tek sëmundjet si dhe tek rendimenti në punë. Gjithashtu duhet të ketë një vizion për zhvillimin e gjelbër të qytetit, që nuk nënkupton vetëm mbjellje dhe shtim të sipërfaqeve të gjelbra por shumë më tepër se kaq që lidhet me transportin, çatitë e gjelbra, cilësinë e karburantit etj” – u shpreh z. Mato.
Ndërsa drejtuesja e shoqatës Ekomjedisi, znj. Magdalena Cara bëri një prezantim të rezultateve të anketimit, të realizuar në qytetin e Durrësit. Ajo evidentoi ndotjen e ajrit, e cila është mjaft problematike në këtë qytet. Kështu, psh. njerëzit shkojnë për tek shëtitorja e Vollgës me makinë. Gjithashtu, nga anketimi rezultoi mjaft problematike menaxhimi i mbetjeve urbane. Znj. Cara sugjeroi që të bëhet një studim fizibiliteti për të patur korsi për biçikleta në rrugën që të con tek Universiteti Aleksandër Moisiu Durrës (UAMD), e cila do t’a përmirësonte ndjeshëm cilësinë e ajrit në këtë qytet.
Në lidhje me çështjen e menaxhimit të mbetjeve z. Mato evidentoi Ligjin e Integruar të Mbetjeve, që ndarja e mbetjeve duhet të bëhet që në burim. Duhen stabilizuar teknologjitë, pasi mbetjet janë një pasuri e cmuar e cila mund të kthehet në lëndë të parë, nëpërmjet riciklimit.
Sokol Kokomani, Drejtor i Politikave të Zhvillimit Ekonomik dhe Turizmit, u shpreh se harxhohen 650 milion lekë vetëm për ndricim në këtë qytet. “Nëse në të gjitha shtëpitë dhe rrugët do të përdoreshin llampa LED, si dhe të përdoreshin energjitë e rinovueshme nga dielli (Panelet PV), do të kursehej rreth 10 herë më shumë lekë” – u shpreh z. Mato.
Më pas përfaqësues të rrjetit ECIM, morën pjesë në promovimin e librit të z. Agron Deliu, kimist toksikolog, nga Instituti i Shëndetit Publik, të titulluar: “Ndotja e ajrit në Shqipëri”, Botim i dytë. Qendra “Grupimi Ekolëvizja” ishte bashkëorganizatore e këtij aktiviteti mjaft të rëndësishëm, për t’i komunikuar publikut rreziqet shëndetësore që vijnë nga ndotja e ajrit, e cila merr edhe më shumë jetë njerëzish se aksidentet rrugore.

17 1811422854_10206526404426364_1298866308_o11542638_10206526391586043_1702658410_o


Leave a comment

Gjergj Bojaxhi Takim i rrjeteve me kandidatet per Kryetare Bashkie – Tirana

Voto gjelber782650ca4eed5f44319ea8d25ba51fd250c4c2bbf38fbd6969b87963291528eb 4aced3af43b62be913045c7ff71928feaa0f018c9c32853e9c4d359bc72f9e77 87b5dd69789ee980b110063b6feb407ebb39b43cd37ec3fe27e95b43b4a49d91

Gjergj Bojaxhi

Gjergj Bojaxhi (Tiranë, 28 mars 1974) është një ekonomist, politikan shqiptar dhe menaxher privat.[1] Në të shkuarën ka mbajtur pozicione si Zëvendës Minister i Ekonomisë, Tregtisë dhe Energjitikës (2005-2007?), Drejtor i KESH-it (2007-2009), , e gjithashtu anëtar i Këshillit Bashkiak të Tiranës (2007-2011).[1]

30 mars 2015 Bojaxhi zyrtarizoi kandidaturën e vet si kandidat i pavarur për bashkinë e Tiranës, duke theksuar se ideja nuk ishte (vetëm) e tija, por e një grupi qytararësh dhe aktivistësh.[2][3]

Biografia dhe arsimimi

Bojaxhi është lindur në Tiranë më 28 mars 1974.

Arsimin fillestar e ka kryer në vendlindje, ndrësa shkollën e mesme e ka filluar në Tiranë por e ka pëfunduar në Baltimorë, SHBA tek City College në vitin 1993. Gjatë viteve 1994-1997 ka ndjekur studimet universitare në Saint John’s College në SHBA.

Aktiviteti profesional

Në periudhën 1997-1998 ka filluar të punojë si analist i menaxhimit të riskut në bankën Bankers Trust (New York).

Në vitin 1999, gjatë Luftës në Kosovë, Bojaxhi ka qenë koordinator i asistencës në Ambasadën Britanike.

Gjatë viteve 2001-2003 ka kryer studimet master në Universitetin John Hopkins në Washington, SHBA. Mban gradën master në ekonomi ndërkombëtare.[4]

Gjatë viteve ka punuar në institucione të rëndësishme amerikane dhe gjatë viteve 2003-2005 si ekspert për Bankën BotëroreWashington.[4]

Aktiviteti në Shqipëri

Bojaxhi u angazhua në politikën shqiptare fillimisht në vitin 2005 si anëtar i KOP-it (Komiteti i Politikave Drejtuese), me Partinë Demokratike.[4] Ka mbajtur pozicione si Zëvendës Minister i Ekonomisë, Tregtisë dhe Energjitikës (2005-2007?), Drejtor i Korporatës Elektroenergjitike Shqiptare (2007-2009), e gjithashtu anëtar i Këshillit Bashkiak të Tiranës (2007-2011).[1]

Gjatë viteve në PD, Bojaxhi ka qenë kritik me mënyrën e funksionimit të partisë dhe rregullave të brendshme të saj,[4] çka bëri që ai të shkëputej nga politika për disa vite duke iu kushtuar aktivitetit privat si menaxher.[1]

Alpinizmi

Një nga pasionet e Gj. Bojaxhiut është edhe alpinizmi.[5] Ai ka ngjitur disa nga majat më të larta të botës. Me rastin e 100 vjetorit të Pavarësisë së Shqipërisë, në 26 maj 2012, Bojaxhi së bashku me alpinistë të tjerë ngjitën majën e Everestit (Xhomolungma) ku ngritën edhe flamurin kombëtar shqiptar.[5][6]

Kandidatura për bashkinë e Tiranës

Gjatë muajti mars 2015 u hodh ideja se Bojaxhi do të merrte pjesë në zgjedhjet për bashkinë e Tiranës si kandidati i pavarur i propozuar nga një grup qytetarësh dhe aktivitësh që vet-identifikohen si “Ne, Tirana“, ndërsa e zyrtarizoi kandidaturën e vet më 30 mars 2015.[2][3]

Shënime dhe referenca